تاریخچه

پیش از رسیدن قوم ماد ساکنان لرستان اقوامی مانند کاسی ها، الیپی‌ها، لولوبیان و عیلامی ها، بودند. لرستان به عنوان بخشی از سرزمین ایران شاهد مهاجرت قبایل آریایی بوده است. قوم ماد به غرب ایران کنونی از جمله مناطق لرستان کنونی کوچ کرده اند. مادها پس از ورود به زاگرس اقوام ساکن آنجا یعنی کاسی ها، الیپی‌ها، لولوبیان و عیلامی ها و دیگر اقوام آسیایی را در خود حل کردند و زبان ایرانی خود را در منطقه رواج کامل دادند. منطقه لرستان پس از حمله اعراب به ایران، با نام های گوناگونی چون جبال، لر کوچک، پیشکوه و لرستان فیلی نیز شناخته می شده است.
اتابکان لرستان عنوان کلی دو سلسله مشهور به اتابکان لر بزرگ و اتابکان لر کوچک است که از اواخر عصر سلجوقیان بیش از چهار سده بر نواحی وسیعی فرمانروایی کرده اند. لر بزرگ نامی است تاریخی برای کوه گیلویه و بختیاری و لر کوچک نامی است تاریخی برای لرستان و ایلام.
اتابکان لر کوچک موقعیت خود را تا زمان صفویه حفظ کردند و حتی حکومت خود را تا غرب کوه های پشتکوه توسعه دادند. آخرین فرد این سلسله شاهوری نام داشت که در سال1006 هجری قمری به فرمان شاه عباس اول کشته شد و سلسله او نیز بر افتاد. بدین گونه حکومت لرستان به حسین نامی محول شد و خاندان این والی تا اوایل روی کار آمدن سلسله قاجار، بر لرستان حکومت کردند. از آن پس حکومت پشتکوه را گاه حکام بروجرد و زمانی حکام شوشتر به عهده داشته اند.

جغرافیای سیاسی

مساحت استان لرستان در حدود 28،294 کیلومتر مربع بوده و 1.7 درصد از مساحت کل کشور را در بر گرفته است و از این نظر 16مین استان کشور می باشد.
استان لرستان در غرب ایران، بین 46 درجه و 51 دقیقه تا 50 درجه و 3 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و 32 درجه و 37 دقیقه تا 34 درجه و 22 دقیقه عرض شمالی از خط استوا قرار گرفته است. این استان،‌ از شمال به استان های مرکزی و همدان، از جنوب به استان خوزستان، از شرق به استان اصفهان و از غرب به استان های کرمانشاه و ایلام محدود است.

شهرستان های استان عبارتند از:
دلفان، سلسله، بروجرد، خرم آباد، دررود، ازنا، الیگودرز، پلدختر، کوهدشت

جغرافیای طبیعی

استان لرستان سرزمینی کوهستانی است که به جز تعدادی دره آبرفتی و چند دشت کوچک، ناحیه هموار ندارد. این ناهمواری ها که دارای سنگ های دگرگونی است، در نتیجه مجاورت با گنبدهای خارایی (درونی) الوند و سربند (شازند)‌ پدید آمده اند. در ناهمواری های اصلی استان (ارتفاعات اصلی زاگرس)، کوه‌ها به طور منظم از شمال غربی به سوی جنوب کشیده شده اند. این ناهمواری ها که معمولا با دره های عمیق همراه اند، اغلب فشرده، بلند و ناصاف هستند، در حالی که ناهمواری پیشکوه های داخلی به صورت تپه ماهور های گنبدی شکل و کم ارتفاع خودنمایی می‌کنند و نقاط بلند آن ها، به گنبدهای خارایی مربوطند.
لرستان به لحاظ اقلیم و هواشناسی یک استان چهار فصل است و دارای آب و هوای متنوعی است، این تنوع از شمال به جنوب و از شرق به غرب کاملا محسوس است. زمستان هنگامی که در شمال لرستان برف و کولاک ادامه دارد قسمت های جنوبی آن دارای هوایی مطبوع و بارانی است. اختلاف ثبت شده در شهرهای استان لرستان بین حداکثر و حداقل مطلق دما بیش از ۸۰ درجه سانتیگراد است. حداکثر دمای ثبت شده 47.4 و حداقل دمای مطلق ثبت شده ۳۵- است.
استان لرستان با بارش میانگین سالانه ۵۵۰ تا ۶۰۰ میلی متر بعد از استانهای گیلان و مازندران سومین استان از نظر بارندگی در کشور است.

مردم

برپایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت استان لرستان در این سال بالغ بر 1،716،527 نفر بوده که 2.4 درصد از جمعیت کل ایران را به خود اختصاص داده‌ است و از این نظر 14مین استان پرجمعیت کشور محسوب می شود.
جمعیت استان را طایفه ها و تیره هایی از قوم ایرانی لر تشکیل می دهند. گویش مردم لرستان لری است. محدوده سرزمین های لرنشین محدود به استان لرستان نیست و در استان های چهارمحال و بختیاری، فارس، اصفهان، کهگیلویه و بویراحمد، بوشهر، خوزستان، همدان و ایلام نیز طایفه های گوناگون لر پراکنده اند.
گویش های لری یک پیوستار زبانی از گویش های ایرانی جنوب غربی است بین گونه های کردی و فارسی، که میان مردم لر در غرب و جنوب غرب ایران رایج است. از میان تمام اقوام آریایی لرها از نظر سازمان زبانی رابطه تنگاتنگی با کرد زبانان و فارس زبانان دارند در حالیکه برخی پژوهشگران بیان داشته اند که لرها از کردها منشعب می شوند، دیگر پژوهشگران معتقدند که لرها از قدیم الایام گروهی مستقل بوده اند گرچه از دو همسایه فرهنگی خویش تاثیر پذیرفته اند.
گویش های مردم لرستان عبارتند از:
لری خرم آبادی ،لکی، گویش بروجردی، لری بختیاری.

راه های دسترسی:

مسیر هوایی :
مسیرهای پروازی مستقیم:
مسیر زمینی :
مسیر ریلی:
مسیر آبی:
 

جاذبه های گردشگری استان:

جاذبه ‌های طبیعی

جاذبه‌ های تاریخی فرهنگی

ایوان جنوبی و گلدسته های مسجد جامع بروجرد
غار های منقوش پیش از تاریخ هومیان یک، هومیان دو و میر ملاس کوهدشت و دوشه بخش چگنی خرم‌آباد،
غار های مسکونی پیش از تاریخ دره خرم آباد مانند غار های پاسنگر، قمری، کنجی، گرارجنه و یافته و غار باستانی کلماکره پلدختر
پل دختر، پل کشکان، پل شاپوری، پل کلهر، پل معمولان
فلک‌الافلاک یا دژ شاپور خواست
مسجد جامع، مسجد سلطانی بروجرد، مسجد جامع خرم آباد، امامزاده پیر شمس الدین بن موسی، امامزاده جعفر بروجرد، شاهزاده احمد پلدختر، شاهزاده محمد کوهدشت، امامزاده ابراهیم نورآباد، شاهزاده عبدالله، امامزاده زید بن علی و امامزادگان ابوالوفا واقع در شهر خرم‌آباد از قدیمی‌ترین و مهم ترین این آثار به شمار می آیند.
گردشگاه ها و دیدنی های طبیعی
منطقه گردشگری گلدشت(بروجرد)، پارک جنگلی شورآب، منطقه گلدشت،
دریاچه گهر، دریاچه شط تمی، دریاچه کیو،
اشترانکوه،
مجموعه تالاب های پلدختر
آبشار بیشه، آبشار آب سفید، آبشار چکان، آبشار تیندر، آبشار لوچ، آبشارهای دورک، آبشار وارگ، آبشار چونگ شنه، آبشار تاف، آبشار دره ماهی، آبشار مبارک آباد، آبشار افرینه، آبشار نوژیان، آبشار گریت، آبشار وارک، آبشار مخمل کوه، آبشار غسلگه، آبشار سویله، آبشار بیشه، آبشار دره اسپر،
سراب هنام و سراب کهمان در الشتر، سراب چگنی، کیو و چشمه‌های گلستان، گرداب سنگی در خرم‌آباد، سراب جانیزه، سراب زرشکه، سراب سفید، سراب زارم، سراب کرتول،
چشمه‌های ونایی، دره خونی، هفت چشمه و اسل در بروجرد و اشترینان، سراب غارتمندر و گردکانک، ماهی چال، فرسیان، گایکان، سر دره، رود آب در الیگودرز، سراب چشمه و رودک