تاریخچه

قدمت سکونت در محدوده استان فعلی کرمانشاه به هزاره قبل از میلاد می رسد. در آثار سارگن - شاه اکدی - که از سال 2048 تا 2030 قبل از میلاد بر جنوب بین النهرین فرمان رانده، از مردم زاگرس به عنوان ( آریزان یاغی) یاد شده است . به استناد کتیبه های بابل ، آشور و عیلام ساکنان دامنه های زاگرس طوایفی به نامهای لولوبی، گوتی، مانایی، فایری، آموا و پارسوآ بوده اند.
گفته می شود که نام کرمانشاه به بهرام، شاه ساسانی منسوب است که در روزگار پدر، فرمانروایی ایالات کرمان را داشت و بدین جهت به «کرمانشاه» لقب یافت. کرمانشاه پس از شکست ایرانیان در جنگ نهاوند به فتح عرب ها در آمد.
در قرن هشتم هجری سپاه امیر تیمور گورکانی به این ناحیه یورش آورد و در قرن نهم و اوایل قرن دهم هـ.ق کرمانشاه مورد تجاور عثمانى‌ها قرار گرفت. همزمان با حملهٔ‌ افغان و سقوط اصفهان، این منطقه نیز با تجاوز عثمانی ها مواجه شد و رو به ویرانی نهاد. نادر شاه به منظور آماده کردن شهر کرمانشاه در مقابل هجوم عثمانی ها در عمران و آبادانی آن کوشید. به امر نادر شاه قلعهٔ قدیم کرمانشاه خراب و قلعهٔ جدیدی بنا گردید. در روزگار زندیه، خوانین زنگنه و اهالى قلعه کرمانشاه نخست از گردن نهادن به حکومت کریمخان زند خوددارى کردند و از این رو کرمانشاه با محاصره و خرابى روبرو گردید.

عمران و آبادى جدى و پیوسته این نواحى به ویژه شهر کرمانشاه از دوران قاجار آغاز شده است. فتحعلى‌شاه قاجار در سال ۱۲۲۱ هـ.ق فرزند خود محمدعلى میرزاى دولتشاه را به سمت سرحددار عراقین منصوب کرد و ایالت خوزستان را نیز در قلمرو او قرار داد. دولتشاه، کرمانشاه را مرکز ایالت و مقر فرمانروایى خود قرار داد و با بناى دیوانخانه، حمام و مساجد به توسعه و زیبایى آن پرداخت. کرمانشاه در جنگ جهانى اول و دوم به تصرف قواى بیگانه درآمد و پس از پایان جنگ تخلیه شد. در دورهٔ پهلوى به آبادانى آن افزوده شد.
متاسفانه در طول مدت ۸ سال جنگ تحمیلى عراق علیه ایران، این استان متحمل خسارت‌هاى فراوانى شد که طى سال‌هاى بعد از جنگ مرمت و بازسازى شد.

جغرافیای سیاسی

مساحت استان کرمانشاه در حدود 24,998 کیلومتر مربع بوده که 1.5 درصد از مساحت کل کشور را در بر گرفته است و از این نظر 17مین استان کشور می باشد. استان کرمانشاه در منتهی الیه غربی کشور و بین 36 و 33 درجه و 15 و 35 درجه عرض شمالی و 24 و 45 درجه تا 30 و48 درجه طول شرقی قرار دارد . این استان از شمال به استان کردستان، از جنوب به استان های لرستان و ایلام، از شرق به استان همدان و از غرب با کشور عراق همسایه است.

شهرستان های استان عبارتند از:
سنقر، کنگاور، صحنه، هرسین، کرمانشاه، روانسر، اسلام آباد غرب، دالاهو، گیلانغرب، جوانرود، پاوه، ثلاث باباجانی، سر پل ذهاب، قصر شیرین.

جغرافیای طبیعی

استان کرمانشاه ناحیه ای کوهستانی است که بین فلات ایران و جلگه بین النهرین قرار گرفته و سراسر آن را قله ها و ارتفاعات سلسله کوه های زاگرس پوشانده اند و در محدوده این استان به صورت مجموعه ای از رشته کوه های موازی پدیدار گشته که دشت های مرتفع کوهستانی در میان آن ها شکل گرفته و بستر گذرگاه های مهم زاگرس را به وجود آورده است.
آب و هوای استان تحت تاثیر رژیم مرطوب مدیترانه ای و دارای میانگین میزان بارندگی سالانه 300 تا 800 میلیمتر می باشد.
پستی و بلندی های متعدد زاگرس که به صورت مجموعه ای از رشته کوه های موازی و دشت های مرتفع کوهستانی که در میان آنها شکل گرفته و همچنین وجود شرایط ویژه و مساعد آب و هوایی، غنای منابع محیط زیست طبیعی از قبیل آب، خاک، جامعه حیات وحش و جامعه گیاهی را موجب گردیده که مجموعه این عوامل، تنوع زیستی جذابی را پدید آورده است.
گونه غالب در محیط کوهستانی جنگلی را بلوط تشکیل می دهد که سطح وسیعی از مناطق استان دارای این وضعیت هستند .
ازرودخانه های حوزه داخلی سیمره، گاماسیاب، قره سو، راز آور، گیزه رود، خرم رود، دینورآب و مرگ را می توان نام برد و رودخانه های سیروان، الوند به عنوان حوزه خارجی به عراق می ریزند .

تنوع حیات وحش استان کرمانشاه :
درزیستگاه های استان کرمانشاه 45 گونه پستاندار 180 گونه پرنده و 33 گونه ماهی و 35 گونه خزنده زندگی می کنند بعضی از این گونه ها از نوع کمیاب یا منحصر به فرد هستند .

پوشش گیاهی و تنوع گونه ای در استان :
بلندی های زاگرس با داشتن کوه هایی چون شاهو، پراو، امروله، دالاخانی، سفید کوه و ....... همچنین برخورداری از تنوع اقلیمی سردسیری، گرمسیری استان را از تنوع گیاهی قابل توجه ای برخوردار نموده است و براساس آخرین منابع بررسی شده از 8000 گونه گیاه ایران 1200 گونه در کرمانشاه وجود دارد. بعضی از این گیاهان در نواحی محدودی از کشور می رویند و در هیچ کجایی دیگر جهان آن ها را نمی توان یافت و در ردیف ثروت های طبیعی این سرزمین به شمار می روند.

مردم

برپایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1385 خورشیدی، جمعیت استان کرمانشاه در این سال بالغ بر 1,879,385 نفر بوده که 2.6 درصد از جمعیت کل ایران را به خود اختصاص داده‌ است و از این نظر 13مین استان پرجمعیت کشور محسوب می شود.

استان کرمانشاه یکی از استان های کردنشین کشور است. کرمانشاه از دید گوناگونی قومی و مذهبی دارای تنوع زیادی است. از دیدگاه مذهبی نیز دارای گوناگونی بسیار زیادی است. به طور مثال پیروان کیش های شیعه، سنی، اهل حق (یارسان)، مسیحی (ارمنی)، آشوری، و یهودی در این استان در کنار هم زندگی می کنند.
زبان کردی و فارسی کرمانشاهی در شهر کرمانشاه از رایج ترین زبان ها می باشند. و در استان گویش های کردی کرمانشاهی ،زنگنه ،سنجابی ،گورانی ،کلهری، لکی، فارسی کرمانشاهی جافی در شهرهای جوانرود، روانسر، ثلاث باباجانی، بخش هایی از پاوه و سرپل ذهاب و ترکی آذربایجانی نیز در سنقر رواج دارد.

راه های دسترسی:

مسیر هوایی :

مسیرهای پروازی مستقیم:

مسیر زمینی :

مسیر ریلی:--------------------------------------------------

مسیر آبی: ---------------------------------------------------

جاذبه های گردشگری استان:

جاذبه ‌های طبیعی

جاذبه‌ های تاریخی فرهنگی


سراب ها: نیلوفر، تاق بستان، خزر الیاس، یاوری، بیستون، هرسین، گرم ،گیلانغرب، روانسر، صحنه
غارها: پراو، شکارچیان، دو اشکفت، قوری قلعه، کاوات، غار آسنگران، غار تایله نو، غار رتیل، غار آهکی کلهرود
کوه ها: پراو، میوله، سفیدکوه، بیستون، دالاهو، شاهو،
جنگل های بلوط، جنگل های ون
پناهگاه حیات وحش: بیستون، نواه کوه، ورمنجه، هشیلان، بدر و پریشان، بوزین، مره‌خیل، زله زرد
ازار کرمانشاه، تکیه معاون الملک، تکیه بیگلربیگی، بقعه بابا یادگار، اویس قرنی، مقبره احمدبن اسحاق قمی، امامزاده احمد بن محمدباقر و آرامگاه میر عبیدالله، مقبره مولانا،
معبد آناهیتا (کنگاور)، کتیبه بیستون ، گور دخمه دربند (غار های گور) (سنقر)، بازار کرمانشاه، طاق بستان (طاق قوسی)،
مسجد عماد الدوله، مسجد جامع کرمانشاه، مرکز عزاداری معاون الملک ،
موزه کرمانشاه، شهر باستانی کامبادنه، طاق گرا، نقش آنوبانی‌نی، دکان داوود، گور دخمه دربند، کاروانسرای اسلام آباد غرب، کاروانسرای سرپل ذهاب، چشمه آب گرم تنگ آب حمام، قلعه بزه رود، مقبره صخره ای کیکاووس، قه لا هجیر، قلعه مروان، پل خسروی، پل آجری میان راهان، پل نوژی وران، عمارت خسروی، کاخ هوش کوری، آتشکده چهار قاپی، پل آجری کوچه، قلعه ساری اصلان، چشمه عبدل، چشمه هندی آباد، چشمه صیفور، کاخ شاپور، صفه مادی، قلعه بیستون، شهر باستانی چمچال، کاروانسرای بیستون، پل خسرو، نقوش داریوش، مجسمه هرکول، نقش ولگش، صفحه تراشیده شده، شیر سنگی، نقش میتر یدات اشکانی، نقش گودرز دوم اشکانی، فراتاش، کتیبه وقف نامه شیخ علی خان زنگنه، پرستشگاه پارتی، غار تاریخی بیستون