تاریخچه

این سرزمین، بنا به اسناد تاریخی فراوان، بخشی از کشور عیلام باستان بوده که در حدود 3000 سال پیش از میلاد به فرمان آشور بانی پال منقرض شد. در کتیبه های بابی، عیلام را " آلامتو" یا "آلام" خوانده اند که به قولی به معنای کوهستان یا "کشور طلوع خورشید" است. نام منطقه استان ایلام در زمان باستان، "اریوجان" بوده‌است. مدتی پس از سقوط عیلام، حوزه فرمانروایی آنان به دو منطقه تحت نفوذ پارسها و مادها در غرب تقسیم شد. در دوره هخامنشی جزئی از امپراطوری هخامنشی بوده است. بعد از تسخیر ایران به وسیله اعراب مسلمان، احتمال دارد که این ناحیه جزئی از ایالت کوفه باشد. از اوایل قرن چهارم تا اوایل قرن ششم خاندان حسنویه کرد بر لرستان و ایلام حکومت می کردند و از سال570 تا 1006 اتابکان لر بر لرستان و پشتکوه حکومت کرده اند. در جای خود شهر ایلام کنونی در قدیم شهری به نام ردین بوده و بعدها یعنی در زمان فرمانروایی حاکمان محلی آن یعنی والیان، حسین‌آباد نام داشته که در سال ۱۳۰۸ خورشیدی در زمان رضاشاه پهلوی ایلام نام گرفته‌است. از سال 1309 شمسی در تقسیمات کشوری، ایلام جزو استان پنجم یعنی کرمانشاه گردید.


جغرافیای سیاسی

استان ايلام درعرض 31 درجه و 58 دقيقه تا 34 و 15 درجه شمالي از خط استوا درطول شرقي 45درجه 24دقيقه تا 48 درجه و10 دقيقه از نصف النهار گرينويچ درجنوب غربي كشور جاي دارد.
اين استان ازشمال با استان كرمانشاه از جنوب با استان خوزستان از شرق با استان لرستان واز غرب با كشور عراق ( باطول مرز مشتركي درحدود 400 كيلومتر ) همسايه مي باشد. این استان با 19086 کیلومتر مربع ، حدود 1.4 درصد مساحت کل کشور را تشکیل می دهد.
ایلام تاسال ۱۳۴۲ بخشی از استان کرمانشاه بود اما بر اساس تقسیمات کشوری آن سال به استان تبدیل شد. طی این تقسیمات، بخش‌هایی از لرستان و خوزستان به ایلام ملحق شدند. این ملحقات شامل دره‌شهر دهلران آبدانان از لرستان و موسیان از خوزستان می‌شد.

شهرستان های استان عبارتند از:
آبدانان، ایلام، ایوان، دره شهر، دهلران، شیروان و چرداول، مهران.

جغرافیای طبیعی

اقلیم استان در تابستان ها تحت تاثیر پر فشار جنب حاره ای قرار دارد كه شرایط حرارتی نسبتاً پایداری را بر آن حکمفرما می سازد و در زمستان توده‌های غربی و کم فشارهای سودانی بارش های رگباری و شدیدی را برای آن به همراه می‌آورند. شمال و شمال شرقی استان ایلام کوهستانی و نواحی مغرب و جنوب غربی آن را اراضی پست و کم ارتفاع تشکیل داده اند. مهمترین ارتفاعات استان کبیر کوه و دینار کوه و مهمترین دشت های آن دشت عباس و دشت مهران ، دهلران است. از نظر اقلیمی استان به سه منطقه تقسیم میشود که عبارتند از:
- مناطق میانی که دارای آب و هوای معتدل است .
- مناطق کوهستانی شمال و شمال شرقی که دارای آب و هوای سردسیر با زمستانی طولانی است.
- مناطق جلگه ای غرب و جنوب غربی که دارای آب و هوای گرمسیری است .

مردم

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت استان ایلام در سال ۱۳۸۵ برابر با ۵۴۵۷۸۷ نفر بوده‌است.
زبان رایج ساکنین استان ایلام (80% آنان) کردی فیلی است که طوایف و ایلات مختلف در تمامی شهرستانهای استان با اندک تفاوتی در ادای الفاظ و کلمات بدان تکلم می کنند. دومین جمعیت گویشی ایلام را لک‌ها تشکیل می دهند که خود طایفه ای از اقوام کرد هستند و اغلب در نواحی شرقی (شهرستانهای دره شهر و آبدانان) و جنوبی(شیروان و چرداول)و به صورت پراکنده ساکنند. لرها نیز به عنوان اقلیت دوم گویش در شهرستانهای جنوبی و شرقی استان و به صورت پراکنده ساکنند و در آخر نیز اعراب در جنوبی تری نقاط استان و همجوار با استان خوزستان دارای کمترین جمعیت گویشوری در استان هستند. گویش کردی ایلام یکی از گویش های زبان کردی است و به عنوان گونه ای از گویش کردی جنوبی در کنار گونه های کلهری، سنجابی و لکی قرار دارد. این گویش را «فیلی» نیز می نامند و گویشوران آن عمدتاً در استان ایلام و نیز مناطق کردنشین جنوب شرقی عراق ساکن هستند.

راه های دسترسی:

مسیر هوایی : فرودگاه ایلام

مسیرهای پروازی مستقیم:

مسیر زمینی :

مسیر ریلی:-----------------

مسیر آبی: -----------------